Trích wikipedia về Mạch Hoạch:
Mạnh Hoạch (孟獲) là một nhà quý tộc, người đứng đầu Nam Man nằm ở Nam Trung, phía nam của Thục Hán, thuộc khu vực ngày nay là Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Theo Tam Quốc Diễn nghĩa, Mạnh Hoạch đứng đầu các bộ lạc Nam Man và thường xuyên quấy nhiễu và Gia Cát Lượng đã đích thân dẫn quân đến thu phục Mạnh Hoạch. Theo Tam Quốc Diễn nghĩa thì Gia Cát Lượng đã 7 lần bắt được Mạnh Hoạch và tha với mục đích thu phục nhân tâm các bộ lạc khu vực này. Mạnh Hoạch sau đó thề trung thành với Thục Hán. Theo chính sử thì Mạnh Hoạch không phải là người thuộc các bộ lạc Nam Man mà là người Hán.
Cũng trong tiểu thuyết, Mạnh Hoạch có vợ là Chúc Dung, cô tự nhận mình là con cháu của thần lửa và có con gái tên là Hoa Man.
---
Chính sử có lý khi cho Mạnh Hoạch không phải là Nam Man và có cùng dòng tộc với Thục Hán. Nếu không thì Gia Cát Lượng đã không nương tay như vậy tới 7 lần.
Một hướng nhìn khác: nếu Lưu Bị thời Tam Quốc là Lý Bí của Việt Nam thì Mạnh Hoạch phải là ... người Chiêm Thành, hoặc người Căm pu chia. Cao nguyên Vân Quí khi đó đã là vùng đất của Đào Lang Vương Lý Thiên Bảo (nước Dạ Lang) nên khả năng Mạnh Hoạch ở Vân Nam rất khó. Thời Lý Bí có chuyện người Chiêm Thành tấn công, vua sai
Lý Phục Man đi dẹp. Lý Phục Man liệu có phải là Gia Cát Lượng không?
Trong trận đánh Mạnh Hoạch có sử dụng một số "đặc sản" của vùng Đông Nam Á là: voi và giáp mây. Trên lãnh thổ Trung Quốc ngày nay không đâu có voi sống tự nhiên cả (Vân Nam có thể có voi nhưng không nhiều). Trong khi đó vùng Thái - Lào - Việt - Căm pu chia thì voi lại là con vật đặc trưng. Cây song mây cũng thường gặp ở khu vực này với nghề thủ công sử dụng song mây rất phát triển.
Vợ Mạnh Hoạch xưng là con cháu thần Lửa càng chứng tỏ đây là dòng dõi người phương Nam. Người Chiêm hay người La, là nhánh Lửa của tộc Việt khi phân tách La - Kinh. Kinh hay Cóng là người "Việt" ngày nay. Người La là người Chiêm trong câu ca dao:
Ai ơi chớ lấy kẻ La
Cái dưa thì khú cái cà thì thâm
Gần đây có một bản phổ chí cổ của người Chiêm cho biết họ có cùng nguồn gốc (vua Lạc) với người Kinh và cùng họ với vua Lê (Lê Lợi) từ vùng Thanh Hóa. Lê hay La (vẫn còn có từ "
lê la"), tức là dòng dõi người Lửa.
Vì La, Kinh là anh em nên nói Mạnh Hoạch cùng nguồn gốc với Lưu Bị/Lý Bí cũng có cơ sở.
Một khả năng khác chữ
Man ở đây là
Mun hay
Môn, chỉ màu da người Môn - Khme (Căm pu chia), chứ không phải là người phương Bắc (dùng màu đen - mun làm tượng trưng). Như vậy "Nam Mun" của Mạnh Hoạch có thể là vùng đất Chiêm Thành và Căm pu chia ngày nay.